LIDER CZY STATYSTA? EUROPA W WIELOBIEGUNOWYM ŚWIECIE | PERSPEKTYWA BIZNESU

Panele dyskusyjne

Panel dyskusyjny EFNI to wydarzenie, przebiegające równolegle z innymi punktami programu EFNI – panelami, debatami, kontrapunktami. Podczas tegorocznego Forum odbyło się piętnaście paneli dyskusyjnych.

[wptabs type=”accordion” mode=”horizontal”]
[wptabtitle] 1 | Jak powinien wyglądać nowy ład finansowy? – podsumowanie[/wptabtitle]
[wptabcontent]

Piątek | 28 września 2012 | 12.45 – 14.00 | Centrum Konferencyjne, sala Columbus B


PODSUMOWANIE

Kryzys systemu finansowego miał swoją genezę głównie w instytucjach amerykańskich, ale w Europie jego konsekwencje będą odczuwalne także w innych sferach życia społecznego i gospodarczego – podkreślali paneliści biorący udział w dyskusji o kształcie nowego ładu finansowego na świecie.
Obecny kryzys ma charakter wielowymiarowy i będzie niósł poważne konsekwencje dla europejskiego modelu społecznego oraz modelu integracji – mówiła Rym Ayadi, ekspertka z Centre for European Policy Studies.
Wyjaśniając praprzyczynę obecnego kryzysu profesor Paul H. Dembinski zwrócił uwagę, że pierwotnie instytucje finansowe zajmowały się, przede wszystkim, inwestowaniem oszczędności i finansowaniem inwestycji. Obecnie 99% transakcji związanych jest z zarządzaniem ryzykiem. – Ludzie uwierzyli, że ryzyko można w pełni kontrolować i przewidywać przebieg zewnętrznych procesów – mówił.  Zdaniem profesora, warunkiem uzdrowienia systemu finansowego jest zmiana kultury zarządzania i oparcie jej na wartościach, nie zaś na aspektach technicznych.
Z tą diagnozą zgodził się John Mitra. – Żadne regulacje o charakterze prawnym nie przyniosą skutku, dopóki nie zmieni się właśnie kultura zarządzania – podkreślił. – Na szczęście jest już wielu nowych liderów rynków finansowych świadomych koniecznych zmian.
Natomiast Adrian van den Hoven zauważył, że winą za kryzys finansowy  obciążane są przede wszystkim instytucje finansowe, choć, za dramatyczną sytuację – zwłaszcza w krajach Europy Południowej – odpowiada, przede wszystkim, spadek konkurencyjności.

WNIOSKI

•    Instytucje finansowe muszą wypracować nową kulturę zarządzania, opartą nie na teoretycznych wskaźnikach, ale na wartościach budowanych w otwartym dialogu z udziałowcami.

•    Reforma systemu regulacyjnego powinna inspirować i wspierać zmianę kultury zarządzania w instytucjach finansowych.

•    Europejska unia bankowa może w efektywny sposób przyczynić się do wyrównania warunków konkurowania europejskich przedsiębiorstw w zakresie dostępu do finansowania.

•    Należy stworzyć platformę współpracy dla krajowych organów nadzoru finansowego, tak aby mogły prowadzić otwarty dialog ze środowiskami politycznymi oraz podmiotami kontrolowanymi i w porę reagować na symptomy problemów o skali międzynarodowej.

 

PARTNER PANELUProvident

Prowadzący: Witold Orłowski, główny doradca ekonomiczny, PwC Polska

Paneliści:

Rym Ayadi, Senior Research Fellow, Centrum Europejskich Studiów Politycznych, Belgia
Paul H. Dembinski, dyrektor Obserwatorium Finansów, Genewa, Szwajcaria
John Mitra, dyrektor ds. korporacyjnych, International Personal Finance, Wielka Brytania
Adrian Van Den Hoven, dyrektor Departamentu Stosunków Międzynarodowych BUSINESSEUROPE, Belgia

RAPORT OTWARCIA

REKOMENDACJE

[/wptabcontent]
[wptabtitle] 2 | Unia Europejska – scenariusze przyszłości. – podsumowanie[/wptabtitle]
[wptabcontent]

Czwartek | 27 września 2012 | 11.00 – 12.15 | Centrum Konferencyjne, sala Marco Polo


PODSUMOWANIE

Dyskusję rozpoczęła Sylvie Kauffmann od przedstawienia trzech scenariuszy przyszłości Europy: utworzenia państwa federacyjnego, rozwiązania strefy euro, przedłużającego się status quo bez radykalnych zmian.
Nadia Arbatova podkreśliła, iż wierzy, że Unia wyjdzie z obecnych problemów wzmocniona. Dodała jednak, że w interesie środowisk związanych z Władimirem Putinem jest zarówno dobra sytuacja ekonomiczna Unii, jak i utrzymanie jej podziału politycznego.
Według George Friedmana prawdziwa unia w Europie już nie istnieje. Pytanie nie brzmi więc, czy Unia się rozpadnie tylko, czy połączy się z powrotem? Idea federacyjna musi być oparta na konsensusie, a w Europie nie widać na to gotowości.
Bahadir Kaleagasi z tureckiej konfederacji pracodawców stwierdził, że Unia nie może zajmować się tylko własnym podwórkiem. Natomiast Adam Daniel Rotfeld polemizował z pesymistycznymi argumentami. Podkreślił, że projekt europejski to ogromny sukces, a państwa unijne przekazały więcej kompetencji do Brukseli niż poszczególne stany USA do Waszyngtonu. Problemem UE jest więc przeregulowanie.
Aleksander Smolar podkreślił, że – paradoksalnie –  trzy scenariusze wzajemnie się nie wykluczają, opisane w nich procesy mogą zachodzić równolegle. Apelował o to, aby pamiętać, po co Unia została powołana. Przypomniał zasadę Monneta, czyli wymuszanie poprzez potrzeby ekonomiczne kroków instytucjonalnych i politycznych, zmierzających do zacieśniania federacji.

WNIOSKI

•    Jedyna racjonalna droga dla Europy to pogłębianie integracji. Możliwe są różne scenariusze, działanie szybsze lub wolniejsze, ale – jeśli chcemy zachować dobrobyt i pokój – kierunek zmian jest jasny i nieunikniony,
•    Trzeba przerwać wzajemne ignorowanie się struktur Unii Europejskiej i NATO i usprawnić ich współpracę. To niezbędne, aby wzmocnić współpracę transatlantycką i politykę obronną Europy,
•    Unia Europejska potrzebuje odwagi w relacjach z Turcją. Zintegrowana z Europą Ankara to klucz do stabilizacji polityki międzynarodowej w XXI wieku.

 

PARTNER PANELUEuropejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES)

Prowadzący: Sylvie Kauffmann, dyrektor wydawniczy „Le Monde”, Francja

Paneliści:

Nadia Arbatova, politolog, dyrektor Departamentu Europejskich Studiów Politycznych Rosyjskiej Akademii Nauk
George Friedman, prezes Stratfor, USA
Bahadir Kaleagasi, koordynator międzynarodowy TÜSİAD, prezydent Instytutu Bosphorus, Turcja
Henri Malosse, przewodniczący Grupy Pracodawców Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (EKES), Francja
Adam D. Rotfeld, współprzewodniczący Polsko-Rosyjskiej Grupy do Spraw Trudnych
Aleksander Smolar, prezes Fundacji Batorego

RAPORT OTWARCIA

REKOMENDACJE

[/wptabcontent]
[wptabtitle] 3 | Koniec ery innowacji? – podsumowanie[/wptabtitle]
[wptabcontent]

Czwartek | 27 września 2012 | 11.00 – 12.15 | Centrum Konferencyjne, sala Columbus A


PODSUMOWANIE

Tempo innowacji technologicznych jest wysokie i prawdopodobnie będzie jeszcze przyspieszać. Jeśli jednak chodzi o zmiany społeczne, wciąż jesteśmy w średniowieczu – mówił Benjamin R. Barber. Podkreślił przy tym, że potrzebujemy równowagi prywatnego i państwowego zaangażowania w proces innowacji. Nie możemy pozostawiać tego obszaru wyłącznie firmom. Sektor prywatny jest świetny w tworzeniu innowacji, ale słaby w dystrybucji ich efektów.
Ivo Šlaus, prezydent World Academy of Art & Science, również zwrócił uwagę na potrzebę innowacji społecznych. – Ważne jest również budowanie mostów między światem biznesu i nauki – dodał.
Profesor Michał Kleiber, prezes Polskiej Akademii Nauk podkreślił, że innowacyjność jest synergią między wiedzą, przedsiębiorczością, przemyślanymi regulacjami oraz powszechną kulturą szacunku dla kreatywności. Aby mogła się rozwijać, muszą zaistnieć wszystkie te elementy.
Profesor Elżbieta Frąckowiak podkreśliła, że system finansowania nauki w Polsce powinien być prostszy, by biurokracja i wysiłek związany z obsługą grantu nie pochłaniały całej energii kreatywnych jednostek.
Przedstawiciele biznesu, Dirk Elvermann i  AG Markus J. Beyrer mówili, że największym problemem jest brak gotowości ludzi do przyjęcia innowacji. Zdaniem Markusa Beyrera, aby podnieść poziom innowacyjności w Europie, zarówno w świecie nauki,  jak i w działach R&D, potrzebujemy nowego typu ludzi  – otwartych, mówiących w obcych językach, łatwo budujących globalne sieci kontaktów.

WNIOSKI

•    Państwo nie zastąpi utalentowanych ludzi w tworzeniu i wdrażaniu innowacji,
ale powinno tworzyć sprzyjające warunki, np. poprzez sprzyjające prawo o zamówieniach publicznych i partnerstwa publiczno-prywatne.

•    Zmiany w systemie edukacji powinny wspierać umiejętność współpracy, odwagę
bycia oryginalnym i umiejętność realizowania projektów.

•    Zmiany w systemie zarządzania nauką powinny promować współpracę świata
biznesu i naukowców, zapewniając systemowo zarówno publiczne, jak i prywatne
środki na komercjalizację odkryć naukowych.

•    Przy tworzeniu preferencji podatkowych dla inwestycji w innowacje warto brać pod uwagę ewentualne koszty społeczne generowane przez komercyjne przedsięwzięcia.

 

PARTNER PANELUEnerga

Prowadzący: Andrzej Jonas, redaktor naczelny The Warsaw Voice

Paneliści:

Benjamin Barber, prezydent Interdependence Movement / CivWorld, USA
Markus Beyrer, prezes Zarządu Österreichische Industrieholding AG, Austria
Dirk Elvermann, prezes Zarządu BASF Polska, Niemcy
Elżbieta Frąckowiak, profesor, Politechnika Poznańska
Michał Kleiber, prezes Polskiej Akademii Nauk
Ivo Šlaus, prezydent World Academy of Art and Science, Chorwacja

RAPORT OTWARCIA

REKOMENDACJE

[/wptabcontent]
[wptabtitle] 4 | Czego biznes oczekuje od uniwersytetów przyszłości? – podsumowanie[/wptabtitle]
[wptabcontent]

Środa | 26 września 2012 | 17.00 – 18.15 | Centrum Konferencyjne, sale Columbus C+D


PODSUMOWANIE

Rozwijanie umiejętności przywódczych i przełamywanie schematycznego myślenia – to kluczowe kompetencje, na które według panelistów powinny stawiać uniwersytety przyszłości.
Profesor Attilio Celant podkreślił, że tylko 10% włoskich studentów ma szansę na jakiekolwiek doświadczenie zawodowe w trakcie studiów, a najlepsze wyniki z punktu widzenia biznesu daje kształcenie podyplomowe.
Profesor Katarzyna Chałasińska-Macukow nawiązała do polskich doświadczeń. W wyniku procesu transformacji spadła jakość kształcenia, a wśród studentów narodziło się mylne przekonanie, iż dyplom uniwersytetu otwiera każde drzwi. Podkreśliła jednak sukces najbardziej przebojowych absolwentów kierunków ścisłych w biznesie, a zwłaszcza w konsultingu i bankowości. Potrafią oni trafnie zdefiniować nietypowe problemy i w nieszablonowy sposób je rozwiązywać.
Profesor Tadeusz Kulik zwrócił uwagę na rolę i znaczenie kół naukowych w procesie kształcenia studentów. Prowadzą one projekty badawcze, ucząc kreatywności i niestandardowego myślenia.
Leszek Czarnecki przekonywał, że polscy studenci nie powinni mieć kompleksów, porównując się do kolegów z zagranicy, choć cechuje ich niechęć do zadawania pytań i podejmowania dyskusji.
Czesław Grzesiak podkreślił konieczność kształcenia u studentów cech przywódczych i umiejętności kierowania zespołami ludzi.
Arjun Gupta z Telesoft Partners wskazał, że modelem uczelni wartym naśladowania jest uniwersytet  Stanford, gdzie studenci z różnych kierunków i o różnych kompetencjach pracują nad nowymi pomysłami biznesowymi, rozwijając w sobie ducha przedsiębiorczości.

WNIOSKI

•    Rady doradcze wydziałów uniwersyteckich powinny zapraszać do swego grona praktyków biznesu i liczyć się z ich opiniami, a uczelnie – bardziej koncentrować na praktycznym aspekcie badań i korzystać z doświadczeń praktycznych w czasie zajęć.
•    Biznes powinien w większym stopniu partycypować w ustanawianiu stypendiów i rozwijaniu współpracy z ośrodkami akademickimi przy kształceniu kadr zawodowych.
•    Firmy powinny wspierać tworzenie inkubatorów przedsiębiorczości dla studentów, oferować wsparcie mentora oraz minimalny kapitał na inwestycje początkowe.

PARTNER PANELUTesco

Prowadzący: Paweł Rabiej, partner zarządzający, wydawca magazynu „THINKTANK”

Paneliści:

Attilio Celant, prezes Stowarzyszenia Absolwentów Ekonomii na Uniwersytecie La Sapienza w Rzymie, Włochy
Katarzyna Chałasińska-Macukow, rektor Uniwersytetu Warszawskiego
Leszek Czarnecki, przewodniczący Rady Nadzorczej Getin Holding
Czesław Grzesiak, wiceprezes Zarządu TESCO/Polska/Sp. z o.o.
Arjun Gupta, Chief Believer, TeleSoft Partners, Indie
Tadeusz Kulik, prorektor ds. nauki, Politechnika Warszawska

RAPORT OTWARCIA

REKOMENDACJE

[/wptabcontent]
[wptabtitle] 5 | Jak wolny dostęp do wiedzy zmieni świat? – podsumowanie[/wptabtitle]
[wptabcontent]

Czwartek | 27 września 2012 | 18.00 – 19.15 | Centrum Konferencyjne, sala Columbus A


PODSUMOWANIE

Wolny dostęp do wiedzy to przyszłość, która czeka wszystkie kraje. Kluczowe jest jednak tworzenie treści aktualnych, ciekawych i interaktywnych oraz efektywne wykorzystanie dostępnych materiałów – mówili uczestnicy panelu dyskusyjnego

Christian Morales zaznaczył, że główną barierą dostępu do wiedzy na wielu rynkach, zwłaszcza w krajach rozwijających się, jest koszt dostępu do Internetu i infrastruktura. Jego zdaniem przyszłością, zwłaszcza na terenach mniej rozwiniętych, odległych od dużych miast, jest technologia bezprzewodowa zasilana energią słoneczną.
Peter Russo, wykładowca uczelni biznesowej, przyznał, że rozwój technologii i zdalnego dostępu do wiedzy całkowicie zmieniły pracę nauczycieli. – Bez wolnego dostępu do wiedzy dzisiaj w ogóle nie może być mowy o przedsiębiorczości czy innowacjach – przyznał. Uczniowie muszą być zaangażowani i powinni zdobywać wiedzę przez doświadczenie. Nauczyciele mają ułatwiać im dotarcie do potrzebnej wiedzy i właściwych wniosków, uczyć jak przekształcić informacje w wiedzę.
Wykorzystanie nowoczesnych technologii i dostęp do otwartej wiedzy może także ułatwić proces nauczania i integracji, gdy wyzwaniem w nauczaniu jest wielokulturowość. – Nie wszyscy chcą razem współpracować, prezentować się przed resztą grupy, a w przypadku wykorzystania narzędzi online te problemy znikają. Często sami uczniowie zachęcają nauczycieli do wykorzystywania nowoczesnych technologii – zauważyła Claudia Zeisberger z INSEAD Business School.

WNIOSKI

•    Otwarte zasoby edukacyjne i naukowe stwarzają nowe możliwości rozwoju przedsiębiorcom – dzięki lepszemu dostępowi do wiedzy i informacji mogą oni działać skuteczniej i szybciej, a także ponoszą niższe koszty działalności. W tym znaczeniu otwartość może stymulować rozwój gospodarczy.

•    Kluczem do lepszego przygotowania uczniów do funkcjonowania w warunkach społeczno-gospodarczych XXI wieku jest praca z nauczycielami, którzy muszą wykorzystywać szanse i możliwości, jakie przynosi rozwój technologiczny.

 

PARTNER PANELUIntel

Prowadzący: Stephan Richter, redaktor naczelny „The Globalist”, prezydent The Globalist Research Center, Niemcy

Paneliści:

Lech Mankiewicz, dyrektor Centrum Fizyki Teoretycznej Polskiej Akademii Nauk
Christian Morales, wiceprezes i dyrektor generalny Intel Corporation na Europę, Bliski Wschód i Afrykę
Peter Russo, profesor, EBS Business School, Niemcy
Krzysztof Wojewodzic, koordynator projektu „e-podręczniki do kształcenia ogólnego”
Claudia Zeisberger, profesor i wykładowca INSEAD Business School i Centre for Decision Making and Risk Analysis, Francja

RAPORT OTWARCIA

REKOMENDACJE

[/wptabcontent]
[wptabtitle] 6 | Czy UE przeżyje bez europejskich mediów publicznych? – podsumowanie[/wptabtitle]
[wptabcontent]

Piątek | 28 września 2012 | 12.45 – 14.00 | Centrum Konferencyjne, sala Marco Polo


PODSUMOWANIE

Nadawcy publiczni powinni być finansowani z pieniędzy publicznych, a wsparcie powinno być stabilne i niezależne od polityki – do takich wniosków doszli  uczestnicy dyskusji o przyszłości mediów publicznych w Unii Europejskiej.
Ingrid Delterne, dyrektor Europejskiego Stowarzyszenia Nadawców Publicznych, podkreśliła, że w każdej silnej demokracji istnieją media publiczne, co sprawia, iż należy nie tyle pytać o to „czy” są potrzebne, ale raczej,  w jaki sposób winny funkcjonować. – Jedno nie ulega wątpliwości: mediom publicznym potrzebne jest stabilne i przewidywalne finansowanie. Stanowi ono gwarancję politycznej i ekonomicznej niezależności nadawców – stwierdziła
Juliusz Braun zauważył, iż współczesne media przeniosły się ze sfery demokracji, w której to odbiorca jest obywatelem, do sfery rynku, gdzie jest konsumentem. Efektywność ekonomiczna staje się więc głównym kryterium oceny przydatności określonych produkcji.
– Trudno znaleźć złoty środek między skutecznym i stabilnym finansowaniem mediów publicznych, a obciążeniami finansowymi, jakie muszą ponieść z tego tytułu obywatele – mówił Alexander Scheuer z Instytutu Europejskiego Prawa Mediów w Niemczech. – Kluczowym zadaniem mediów publicznych jest pluralizacja dyskursu publicznego, co wymaga niezależności nadawców od polityków i reklamodawców. Grzegorz Hajdarowicz, właściciel m. in. „Rzeczpospolitej” i „Przekroju” podkreślił natomiast, że media publiczne mogą iść drogą komercjalizacji i uczynić z reklam podstawę finansowania albo wybrać misję i zrezygnować z konkurencji z nadawcami prywatnymi.

WNIOSKI

•    Funkcjonowanie mediów publicznych jest możliwe tylko dzięki stabilnemu, przewidywalnemu i  pochodzącemu z powszechnej opłaty finansowaniu, gwarantującemu społeczną kontrolę i niezależność od polityków i reklamodawców.

•    Powszechna opłata na rzecz mediów publicznych umożliwia planowanie audycji wysokiej jakości, spełniających najwyższe standardy.
•    Budowanie przekazu mediów publicznych należy oprzeć na wartościach charakterystycznych dla demokratycznego, europejskiego kręgu kulturowego. Ułatwi to budowanie europejskiego społeczeństwa obywatelskiego świadomego swoich praw i obowiązków.

PARTNER PANELUTVP

Prowadzący: Andrzej Godlewski, z-ca dyrektora ds. audycji publicystycznych i społecznych TVP

Paneliści:

Juliusz Braun, prezes Zarządu Spółki Telewizja Polska S.A.
Ingrid Deltenre, dyrektor generalna Europejskiej Unii Nadawców, Szwajcaria
Grzegorz Hajdarowicz, prezes Zarządu Presspublica Sp. z o.o.
Alexander Scheuer, Dyrektor generalny, Europejski Instytut Prawa Mediów, Niemcy

RAPORT OTWARCIA

REKOMENDACJE

[/wptabcontent]
[wptabtitle] 7 | Europa – Stany Zjednoczone. Przyszłość transatlantyckiego przywództwa. – podsumowanie[/wptabtitle]
[wptabcontent]

Piątek | 28 września 2012 | 12.45 – 14.00 | Hotel Sofitel Grand, sala balowa


PODSUMOWANIE

Czy wartości transatlantyckie są zagrożone w pokryzysowym świecie? Który model wygra – kapitalizm transatlantycki czy chiński kapitalizm państwowy? Jak będzie kształtował się transatlantycki rynek? – takie pytania postawili sobie uczestnicy dyskusji o przyszłości relacji transatlantyckich
Paneliści wskazywali na wiele czynników, które budują współpracę Europy z USA. Podkreślali, że obecne relacje są dobre, łączy nas współpraca gospodarcza i militarna. Jednak w ostatnim czasie zauważalne stało się osłabienie dążenia do wzajemnego zacieśniania więzów. Można wręcz mówić, że pojawiło się poczucie ich rozluźniania.
Dlatego tak ważne stało się dzisiaj zaangażowanie obu stron w tłumaczenie opinii publicznej, jakie wyzwania stoją przed Europą i Ameryką. Tym bardziej, że przyszłość ekonomiczna Stanów Zjednoczonych i Europy wcale nie musi być różowa. Następuje bowiem erozja pozycji gospodarki obszaru transatlantyckiego, zwłaszcza w obliczu tzw. rynków wschodzących – według niektórych prognoz w 2050 roku Europa może liczyć się gospodarczo nawet mniej niż Afryka.
Stosunkom transatlantyckim i porządkowi na świecie w ogóle mogą zagrozić też konflikty na Bliskim Wschodzie – w Libii, Afganistanie czy Iranie. Dlatego też tak bardzo potrzebne jest współdziałanie. –  Powinno ono uwzględniać nie tylko to, co możemy zyskać, ale przede wszystkim to, co możemy stracić – podkreślali paneliści.

WNIOSKI

•    Stosunki transatlantyckie powinny mieć bardziej kompleksowy charakter. Nie należy ich sprowadzać wyłącznie do kwestii politycznych i bezpieczeństwa, ale stale poszerzać także o aspekty społeczne, ekonomiczne i edukacyjne.

•    Język, którym opisywane są transatlantyckie relacje wymaga zmiany. Opinii publicznej po obu stronach Atlantyku należy uświadomić, jakie mogą być konsekwencje osłabienia amerykańsko-europejskiej współpracy.

 

PARTNER PANELUWGF

Prowadzący: Marcin Zaborowski, dyrektor Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych

Paneliści:

Lee Feinstein, ambasador Stanów Zjednoczonych w Polsce
Andrzej Koźmiński, prezydent Akademii Leona Koźmińskiego
Andrzej Lubowski, niezależny publicysta
Andrew A. Michta, dyrektor biura German Marshall Fund of the United States w Warszawie, USA/Polska
Jürgen Thumann, prezydent BUSINESSEUROPE, Niemcy

RAPORT OTWARCIA

REKOMENDACJE

[/wptabcontent]
[wptabtitle] 8 | Europa i Chiny: w kierunku strategii win-win – podsumowanie[/wptabtitle]
[wptabcontent]

Środa | 26 września 2012 | 17.00 – 18.15 | Centrum Konferencyjne, sala Marco Polo


PODSUMOWANIE

W jaki sposób rozwijać wzajemne relacje gospodarcze – nad tym zagadnieniem zastanawiali się paneliści podczas dyskusji o strategii win-win dla Chin i Europy.
Jako główne problemy dla współpracy Paul Siu z Deloitte  wskazał różnice kulturowe oraz odmienną praktykę prowadzenia biznesu.
Z kolei zdaniem Jerzego Pomianowskiego, zasadnicze trudności we wzajemnej współpracy stanowią kwestie ochrony własności intelektualnej oraz ograniczone możliwości dostępu europejskich przedsiębiorstw do chińskiego rynku zamówień publicznych.
Ren Jun zaproponowała zwiększenie elastyczności w trakcie realizacji chińsko-europejskich projektów, czyli skupienie się stron kontraktu przede wszystkim na celach, a nie na procedurach, by wzajemna współpraca w przyszłości była bardziej efektywna.
Krzysztof Domarecki zauważył, że ze względu na specyfikę chińskiego rynku oraz olbrzymią konkurencję, szanse na nim mają przede wszystkim gracze globalni. Marcin Piróg dodał, że dla rozwoju relacji biznesowych konieczne jest wsparcie polityczne oraz znalezienie partnera dobrze zorientowanego w lokalnych realiach.
Ivan K.B. Lee przekonywał, że bramą do wejścia na rynek chiński jest Hongkong. Funkcjonuje tam wiele podmiotów, które posiadają wiedzę i doświadczenie mogące pomóc w ekspansji na kontynencie.
Hou Wenbo, dyrektor Bank of China w Polsce, podkreślił rosnącą aktywność chińskich firm w Europie, wpisującą się w tzw. strategię wyjścia na zewnątrz oraz w obecną politykę Pekinu zacieśniania relacji z krajami regionu Europy Środkowo-Wschodniej.

WNIOSKI

•    Warunkiem rozwoju współpracy UE-Chiny jest otwarcie przez Chiny dla przedsiębiorstw z UE dostępu do wewnętrznego rynku zamówień publicznych oraz wzmocnienie ochrony własności intelektualnej, w tym egzekwowania w praktyce przepisów oraz przestrzegania określonych procedur.

•    W celu zachęcanie inwestorów chińskich do transferu kapitału do UE, na szczeblu unijnym powinna zostać wypracowana wspólna polityka wobec ChRL.

•    Warto stale i wzajemnie uczyć się, poznawać i dążyć do zrozumienia różnic wynikających m.in. z istotnych barier językowych, obyczajowych i kulturowych.

 

PARTNER PANELUDeloitte

Prowadzący: Grzegorz Cydejko, „Forbes”

Paneliści:

Hou Wenbo, dyrektor generalny oddziału Bank of China w Polsce, Chiny
Krzysztof Domarecki, przewodniczący Rady Nadzorczej Selena FM S.A.
Ivan K.B. Lee, dyrektor Biura Współpracy Gospodarczej i Handlu Hong Kongu w Berlinie, Chiny
Marcin Piróg, prezes Zarządu PLL LOT S.A.
Jerzy Pomianowski, podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych
Ren Jun, prezes Zarządu Shanghai Construction Poland Sp. z o.o.
Paul Siu, partner zarządzający, Deloitte, Chiny

RAPORT OTWARCIA

REKOMENDACJE

[/wptabcontent]
[wptabtitle] 9 | Etyczne i ekonomiczne dylematy Europy wobec globalnych wyzwań klimatycznych – podsumowanie[/wptabtitle]
[wptabcontent]

Piątek | 28 września 2012 | 16.00 – 17.15 | Centrum Konferencyjne, sala Marco Polo


PODSUMOWANIE

Podczas panelu, który odbył się trzeciego dnia EFNI, prelegenci starali się odpowiedzieć na pytanie: ile wizjonerstwa, a ile krótkowzroczności jest w forsowanej obecnie europejskiej polityce klimatycznej.

Michaił Gorbaczow, laureat pokojowej Nagrody Nobla z 1990 roku podkreślał, że żyjemy w globalnym świecie, ale nadal nie nauczyliśmy się nim zarządzać w sposób odpowiedzialny. – Od Szczytu w Rio de Janeiro w 1992 roku do czasu Rio+20, który zakończył się przed kilkoma tygodniami nic się nie zmieniło. Wróciliśmy stamtąd rozczarowani – mówił.
W dyskusji zostały także poruszone kwestie m.in.: „zielonego” współzawodnictwa, spójnej polityki klimatycznej oraz ekologicznej innowacyjności.
W kontekście innowacyjności paneliści skupili się na potencjale, jaki niesie za sobą ekologiczna gospodarka. Punktem wyjścia do dyskusji były dane obrazujące m.in.: wymiary kryzysu gospodarczego, dynamiczny wzrost liczby ludności świata (w ostatnich 40 latach podwojenie się liczby ludności z 3,5 do 7 mld), polaryzację biedy, galopujący konsumpcjonizm oraz wzrost zużycia paliw kopalnych i surowców.

WNIOSKI

Do najważniejszej rekomendacji, płynącej z dyskusji panelowej należy niewątpliwie troska o zrównoważoną i sprawiedliwą przyszłość świata.
Przyszłość, która zapewni lepszą jakość życia ludzi, a tym samym jego harmonię z naturą. Niezależnie od rozbieżnych polityk i interesów poszczególnych krajów, potrzeba nam przywódców, którzy, podobnie, jak w dobie transformacji sprzed 20. lat, będą potrafili zjednoczyć narody i sprawić, że społeczeństwa wybiorą drogę zapewniającą im zaspokojenie podstawowych potrzeb i umożliwiającą poszanowanie środowiska naturalnego. Takie podejście zapewni nam sprostanie wymogom obecnego świata i dążenie do zrównoważonej, lepszej przyszłości.

 

PARTNER PANELUGreen Cross Poland

Prowadzący: Dominika Kulczyk-Lubomirska, założycielka i wiceprezes GREEN CROSS POLAND i Michał Kobosko, redaktor naczelny „Wprost”

Paneliści:

Michaił Gorbaczow, prezydent Green Cross International, Rosja

Lech Wałęsa, prezydent RP w latach 1990-1995

    Hans-Dietrich Genscher, minister spraw zagranicznych i wicekanclerz Niemiec (w latach 1974-1992)

    Robert Costanza, ekonomista, Gund Institute of Ecological Economics, USA

[/wptabcontent]
[wptabtitle] 10 | E-gospodarka – szansa dla Europy i Polski – podsumowanie[/wptabtitle]
[wptabcontent]

Środa | 26 września 2012 | 17.00 – 18.15 | Centrum Konferencyjne, sala Columbus B


PODSUMOWANIE

Polska gospodarka internetowa osiągnęła w 2009 roku wartość 35,7 mld zł. Generuje więc 2,7 proc. PKB. To więcej niż górnictwo, a prognozy rozwoju sektora mówią o wzroście rzędu 14 proc. rocznie. Paneliści zastanawiali się co zrobić,  by optymalnie wykorzystać możliwości, jakie stwarza dla gospodarki  e-handel.
Zgodnie uznano, że by w pełni wykorzystać szansę, jaką daje e-gospodarka konieczny jest dialog między konsumentami, biznesem i państwem. Firmy w Europie muszą nauczyć się optymalnie wykorzystywać potencjał nowych technologii do budowania swojej przewagi konkurencyjnej.
Wpływ e-transformacji na rynek jest ogromny. Uwolnienie nowych kanałów komunikacyjnych spowodowało eksplozję wymiany informacji między klientami, producentami i dostawcami.
– Największa zmiana dotyczy tego, że konsument ma stale dostęp do wiedzy o produktach i usługach, a sklepy i rynki nie mają granic. Klienci oczekują dialogu – wskazał Mark Brailey z Intel Corporation.
Z badań KPMG przeprowadzonych w 2011 roku  wynika, że szybko wzrasta zarówno chęć konsumentów do zakupów on-line, jak też  ich skłonność do akceptacji spersonalizowanych reklam. – Rynek rośnie, więc każda firma powinna mieć możliwość handlu przez Internet. To zadanie dla państw członkowskich UE. Potrzebne są konkretne rozwiązania. Wciąż wydaje się jednak, że największym wyzwaniem są kwestie finansowe – mowił moderator panelu, Leszek Wroński z KPMG.
Paneliści podkreślali również, że kolejną istotną barierą dla rozwoju e-gospodarki w Europie jest wykluczenie cyfrowe.

WNIOSKI

•    Trzeba szeroko propagować wiedzę na temat tego, czym jest e-gospodarka i jakimi prawami się rządzi.  Jej brak, również na najwyższych szczeblach władzy i w ośrodkach kumulujących kapitał, jest jedną z największych barier rozwoju e-gospodarki.

•    Zarówno na poziomie narodowym, jak i europejskim potrzebny jest intensywny dialog na temat transferu technologii i rozwoju R&D.

•    Zwiększanie wiedzy o e-gopodarce i zapobieganie wykluczeniu cyfrowemu powinno odbywać się m.in. poprzez rozwój usług w sferze e-goverment.

 

 

PARTNER PANELUKPMG

Prowadzący: Leszek Wroński, partner, szef Usług Doradczych na Europę Środkowo-Wschodnią, KPMG

Paneliści:

Mark Brailey, dyrektor ds. strategii Intel Corporation na Europę, Bliski Wschód i Afrykę, Wielka Brytania
Anna Sieńko, dyrektor generalna IBM Polska i Kraje Bałtyckie
Artur Waliszewski, dyrektor Google Polska
Grzegorz Wójcik, dyrektor ds. korporacyjnych Grupy Allegro

RAPORT OTWARCIA

REKOMENDACJE

[/wptabcontent]
[wptabtitle] 11 | Jak demografia zmieni gospodarczą, polityczną i społeczną mapę świata? – podsumowanie[/wptabtitle]
[wptabcontent]

Środa | 26 września 2012 | 17.00-18.15 | Centrum Konferencyjne, sala Columbus A


PODSUMOWANIE

– Mimo wyraźnie rysujących się problemów demograficznych, na poziomie Unii Europejskiej nie wypracowaliśmy jeszcze skutecznej metody radzenia sobie z tą kwestią – rozpoczął dyskusję Jacek Krawczyk, wiceprezydent Europejskiego Komitetu Społeczno-Ekonomicznego
Tymczasem, jak zwróciła uwagę Agnieszka Chłoń-Domińczak, to proces powolny, ale nieubłagany, podobny do prądu szerokiej rzeki. – Musimy nauczyć się w niej pływać, ponieważ jej biegu nie zawrócimy – mówiła.
Doradca inwestycyjny na rynkach wschodnioazjatyckich David Munro, zgodził się z tą opinią z pewnymi zastrzeżeniami. Według niego zmiany demograficzne choć zwykle powolne, po przekroczeniu pewnego poziomu następują bardzo szybko. Utrzymanie odpowiedniej struktury populacji jest niezwykle ważne dla kondycji gospodarki, ponieważ determinuje strukturę popytu i podaży. – Ceny domów, ziemi i wielu innych produktów dramatycznie spadną, jeśli nie będzie komu ich kupować – przestrzegał.
Kłopot w tym, że – jak podkreślała socjolog Krystyna Szafraniec – ważne jest nie tylko saldo migracji, ale także charakterystyka migrantów. I tak na przykład Polska, nie dość, że więcej swoich zasobów demograficznych oddaje niż przyjmuje, to jeszcze przyciąga imigrantów, starszych i gorzej wykształconych, niż osoby, które kraj opuszczają.

Wysoki poziom wykształcenia imigrantów przynosi nie tylko korzyści gospodarcze, ale także społeczne, podkreślił Garry Jacobs, doradca ekonomiczny i prezes World Academy of Art & Science. Jego zdaniem wykształcenie to najważniejszy czynnik warunkujący integrację.

WNIOSKI

•    Bez imigrantów kraje wysoko rozwinięte nie rozwiążą swoich problemów demograficznych. Badania dowodzą, że wysoki poziom PKB jest silnie skorelowany ze spadkiem poziomu dzietności.
•    Zwiększeniu dzietności sprzyja przede wszystkim wysoki poziom bezpieczeństwa ekonomicznego, wprowadzenie zabezpieczeń socjalnych pozwalających na łączenie pracy z opieką nad dziećmi oraz mechanizmów podatkowych promujących rodziny wielodzietne. Jedynie połączenie tych wszystkich instrumentów może przynieść pożądane rezultaty.

 

PARTNER PANELUWprost

Prowadzący: Michał Kobosko, redaktor naczelny „Wprost”

Paneliści:

Agnieszka Chłoń-Domińczak, lider Projektu KRK
Garry Jacobs, prezes Zarządu World Academy of Art & Science, USA
Jacek Krawczyk, wiceprezydent Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (EKES)
David G. Munro, prezes Zarządu Volatility Research and Trading, Singapur
Krystyna Szafraniec, kierownik Zakładu Socjologii Edukacji i Młodzieży w Instytucie Socjologii UMK

RAPORT OTWARCIA

REKOMENDACJE

[/wptabcontent]
[wptabtitle] 12 | Start-up Europe – podsumowanie[/wptabtitle]
[wptabcontent]

Piątek | 28 września 2012 | 12.45 – 14.00 | Centrum Konferencyjne, sala Columbus A


PODSUMOWANIE

– Generowanie wzrostu gospodarczego i nowych miejsc pracy nie jest możliwe bez rozwoju nowych przedsięwzięć i biznesów – przekonywała, otwierając panel,  Agata Wacławik-Wejman, dyrektor ds. publicznych i relacji rządowych Google.
To nowi przedsiębiorcy, zorientowani na wzrost, będą tworzyć najwięcej nowych miejsc pracy. Według brukselskiego think-tanku Bruegel w latach 1950-2005 w Europie „wyrosło” tylko 12 dużych korporacji – o 40 mniej niż w USA. Wg badania Ernst&Young tylko niewielki procent Europejczyków uznaje swój własny kraj za najlepsze miejsce do założenia firmy. Dla porównania: warunki dla prowadzenia biznesu uznaje w swoim państwie za bezkonkurencyjne aż 70% Kanadyjczyków, 60% Brazylijczyków i 42% Japończyków.
Rafał Trzaskowski, poseł do Parlamentu Europejskiego, podkreślał, że ważne jest zapewnienie finansowania nowych przedsięwzięć. Jednak powinno być ono zbudowane na mądrych mechanizmach przyznawania funduszy, a nie rozdawnictwie.
Daria Gołębiowska-Tataj z Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii, podkreślała jak bardzo istotne jest zrozumienie nowego modelu współpracy opartego o tworzenie sieci społeczności startujących przedsiębiorców (tzw. network of networks).
Paneliści zwrócili też uwagę na to, że kluczem do sukcesu jest zastosowanie modelu „szczupłej przedsiębiorczości” (tzw. Lean Entrepreneurship). W tym modelu dostęp do zewnętrznego finansowania ma drugorzędne znaczenie. Kluczowe jest natomiast rozpoczęcie przedsięwzięcia nawet na małą skalę i jednoczesne dopracowywanie go metodą ciągłych ulepszeń.

WNIOSKI

•    W czasach kryzysu Europa powinna stanowczo wzmocnić warunki dla startującej przedsiębiorczości.
•    Najwięcej nowych miejsc pracy będą tworzyć nowi, zorientowani na wzrost przedsiębiorcy.
•    Wsparcie przedsiębiorczości nie będzie możliwe bez akceptacji ryzyka.
•    Rozwój lokalnych społeczności jako przestrzeni sprzyjających współpracy i kreatywności będzie generował nowe przedsięwzięcia gospodarcze.

 

PARTNER PANELUGoogle

Prowadzący: Agata Wacławik-Wejman, dyrektor ds. publicznych i relacji rządowych, Google Polska

Paneliści:

Daria Gołębiowska-Tataj, Europejski Instytut Innowacji i Technologii (EIT), Węgry
Krzysztof Kowalczyk, partner zarządzający HardGamma Ventures / GammaRebels
Peter Richards, dyrektor, Piano Media Poland
Paweł Świeboda, prezes Zarządu demosEUROPA – Centrum Strategii Europejskiej
Rafał Trzaskowski, poseł do Parlamentu Europejskiego
Eze Vidra, dyrektor Google Campus, Wielka Brytania

RAPORT OTWARCIA

REKOMENDACJE

[/wptabcontent]
[wptabtitle] 13 | Czy energetyczna (r)ewolucja uratuje świat? – podsumowanie[/wptabtitle]
[wptabcontent]

Piątek | 28 września 2012 | 16.00 – 17.15 | Centrum Konferencyjne, sala Columbus A


PODSUMOWANIE

Poszukując odpowiedzi na pytanie o przyszłość energetyki, paneliści skoncentrowali się na kwestiach dotyczących gazu łupkowego i limitów emisji dwutlenku węgla do atmosfery.
– Zbliża się złoty wiek dla gazu, choć nie jest to idealnie „czyste” paliwo – mówił Jacques de Jong, ekspert ds. energii holenderskiego think tanku Clingendael Institute. Podkreślił, że niepokoje społeczne związane z gazem łupkowym mają swoją genezę w informacjach o dewastacji środowiska naturalnego w USA. Właściciele tamtejszych terenów, dążąc do maksymalizacji zysku, często zaniedbywali kwestie ekologiczne.
Krzysztof Kilian podkreślił, że do wydobywania gazu łupkowego należy podejść bez emocji, z chłodną kalkulacją ekonomiczną. – Cena gazu musiałaby zejść poniżej 270 dolarów za 1000 metrów sześciennych, by był on opłacalny do wykorzystania w produkcji energii elektrycznej. W Polsce ze względów ekonomicznych nie możemy opierać się na źródłach energii odnawialnej.
Grażyna Piotrowska-Oliwa przekonywała, że gaz wydobywany w Polsce, będzie zdecydowanie tańszy niż importowany, niezależnie od tego, jaką metodą będzie pozyskany – tradycyjnego odwiertu, czy szczelinowania.
Ivo Šlaus wezwał do mądrego korzystania z alternatywnych źródeł energii tak, by ich subsydiowanie nie odbywało się kosztem podatników.
Wszyscy podkreślili konieczność wprowadzenia korekty do modelu określenia limitów emisji CO2 z terytoriów poszczególnych państw tak, by brać pod uwagę nie tylko emisję dwutlenku węgla z obszaru danego państwa, ale również ilość tego gazu pochłanianą na jego terytorium.

WNIOSKI

•    Znaczenie gazu łupkowego dla pobudzenia europejskiej  gospodarki jest nie do przecenienia. Dlatego konieczne jest uproszczenie przepisów i procedur dotyczących jego poszukiwania i eksploatacji.
•    Gaz ziemny pozyskany ze złóż niekonwencjonalnych powinien być poszukiwany i eksploatowany z wykorzystaniem nowych technologii, w tym również szczelinowania.
•    Do szacunków określających emisję CO2 z terenów poszczególnych państw należy włączyć wyliczenia pochłaniania go w naturalnych procesach fotosyntezy.

PARTNER PANELUPGNiG

Prowadzący: Jakub Kurasz, redaktor naczelny Gazety Giełdy „Parkiet”, z-ca redaktora naczelnego „Rzeczpospolitej”

Paneliści:

Jacques De Jong, Senior Fellow, Clingendael International Energy Programme, Holandia
Krzysztof Kilian, prezes Zarządu PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.
Grażyna Piotrowska-Oliwa, prezes Zarządu PGNiG S.A.
Ivo Šlaus, prezydent World Academy of Art and Science, Chorwacja

RAPORT OTWARCIA

REKOMENDACJE

[/wptabcontent]
[wptabtitle] 14 | Wizjoner kontra kryzys. Jak dzisiaj rozwijać firmę? – podsumowanie[/wptabtitle]
[wptabcontent]

Piątek | 28 września 2012 | 11.00 – 12.15 | Centrum Konferencyjne, sala Columbus A


PODSUMOWANIE

Ostatniego dnia EFNI Dziennik Gazeta Prawna nagrodził pięciu polskich menedżerów. Wyróżnił ich za najlepsze i najbardziej odważne decyzje biznesowe, które zaowocowały doskonałymi wynikami ich firm mimo niesprzyjającego otoczenia biznesowego.
Po odebraniu wyróżnień, nagrodzeni wzięli udział w panelu „Wizjoner kontra kryzys. Jak dzisiaj rozwijać firmę”. Dyskutowali o receptach na radzenie sobie w biznesie w czasach spowolnienia gospodarczego.
Na pytanie o wpływ kryzysu na działalność Targi Kielece SA Andrzej Mochoń odpowiedział, że pomimo trudnej sytuacji gospodarczej wystawcy mają świadomość, że w biznesie najważniejsze są zaufanie i budowanie relacji. – Można je osiągnąć tylko poprzez bezpośrednie kontakty, a wszyscy wiedzą, że targi są do tego doskonałą okazją – podkreślał.
Adam Kiciński z CD Projekt RED opowiadał o sposobach na radzenie sobie w trudnych biznesowo momentach. – Kiedy w 2009 roku musieliśmy się zmierzyć z problemami na rynku, dokonaliśmy głębokich cięć kosztów, głębszych niż było to wtedy niezbędne. Nie chcieliśmy balansować na granicy opłacalności i powodować destabilizacji, gdyby okazało się, że minimalne cięcia były za małe i trzeba zwolnić kolejnych pracowników. Świadomie wybraliśmy opcję skurczenia się na czas kryzysu i przeczekania. Dzięki temu potem mogliśmy się znowu rozwijać – mówił.
– W biznesie jest podobnie jak w polityce – na czas kryzysu większość firm obiera strategię przetrwania. Jednak nawet wtedy nie można zapominać o wizji, myśleniu w dalekiej perspektywie – komentował wypowiedzi poprzedników Mariusz Grzędowicz z Money Makers.

Laureaci konkursu Wizjonerzy 2012:

Andrzej Mochoń,  prezes zarządu Targi Kielce SA
Rafał Brzoska, prezes zarządu Integer – InPost Paczkomaty
Herbert Wirth, prezes zarządu KGHM Polska Miedź SA
Wojciech Sobieraj, prezes zarządu Alior Bank
Adam Kiciński, prezes zarządu CD Projekt RED SA

PARTNER PANELUDGP

Prowadzący: Marcin-Piasecki, wydawca, „Dziennik Gazeta Prawna”

Paneliści:

Mariusz Grzędowicz, Money Makres SA, Polska
Adam Kiciński, CD Projekt RED SA, Polska
Andrzej Mochoń, Targi Kielce SA, Polska

[/wptabcontent]
[wptabtitle] 15 | Czy kryzys polityczny Unii osłabi pozycję Europejskich firm? – podsumowanie[/wptabtitle]
[wptabcontent]

Piątek | 28 września 2012 | 17.30 – 19.00 | Centrum Konferencyjne, sala Marco Polo


PODSUMOWANIE

Wartość 500 największych europejskich przedsiębiorstw wzrosła w 2012 roku o prawie 16 proc. w porównaniu z rokiem 2011. Najbardziej wartościową firmą, wycenianą na 181 miliardów euro, jest brytyjsko-holenderski Royal Dutch Shell – wynika z rankingu „Tygrysy Europy”, który został przygotowany przez „Rzeczpospolitą” i PKPP Lewiatan i ogłoszony w trzecim dniu Europejskiego Forum Nowych Idei.
Po prezentacji wyników rankingu odbył się panel dyskusyjny „Czy kryzys polityczny Unii osłabi pozycję europejskich firm?”.  Zaproszeni przez „Rzeczpospolitą” goście zastanawiali się, jak kryzys przekłada się na kondycję i wyniki przedsiębiorstw.
Profesor Witold M. Orłowski, główny doradca ekonomiczny PricewaterhouseCoopers podkreślił, że obecny kryzys jest inny od poprzednich. Przede wszystkim ma charakter globalny i szybko się przenosi z jednego krańca świata na drugi. Zwrócił również uwagę, że państwa próbują walczyć z jego następstwami poprzez dodruk pustego pieniądza, który ma ożywić gospodarkę. Stany Zjednoczone wpompowały już 2,5 biliona dolarów, Europa trzy razy mniej. Takie działania przynoszą rezultaty w krótkim okresie, rośnie np. wycena firm. Jednak – podkreślał – w dłuższej perspektywie zapłacimy za to wyższą inflacją, która uderzy też w przedsiębiorstwa. Dodruk pieniądza może bowiem oznaczać wzrost wartości firm, ale nie ich rozwój.

Anna Nietyksza, prezes  EFICOM SA, poinformowała, że od 2008 roku wprowadzono około 50 regulacji dotyczących rynków finansowych. Ich efektem było jednak dramatyczne ograniczenie akcji kredytowej dla małych i średnich przedsiębiorstw.
– Nie wiadomo też, czy receptą na kłopoty będzie unia bankowa – stwierdziła Beata Balas-Noszczyk z Hogan Lovells. – Wątpię, aby była efektywna, skoro będzie nadzorowała ponad siedem tysięcy instytucji – dodała.

Pierwsza piątka rankingu Tygrysy Europy:

L.P. Nazwa firmy – Wartość firmy*
1.    Royal Dutch Shell – 180,9 mld euro
2.    Nestle – 160,4 mld euro
3.    HSBC Holdings – 128,4 mld euro
4.    Novartis – 127,9 mld euro
5.    Roche Holding – 126,1 mld euro

*Dane na 31.08.2012 wg metodologii oprac. na potrzeby rankingu

PARTNER PANELURzeczpospolita

Prowadzący: Tomasz Wróblewski, redaktor naczelny dziennika „Rzeczpospolita”

Paneliści:

Beata Balas-Noszczyk, Hogan-Lovells, Polska
Robert Costanza, Australijski Uniwersytet Narodowy, USA
Anna Nietyksza, EFICOM SA, Polska
Carlos Cuesta, reprezentant Hiszpanii przy ATTAC Europe, Hiszpania
Witold M. Orłowski, główny doradca ekonomiczny PwC Polska

 

[/wptabcontent]

[/wptabs]